تولیدات انیمیشنی سیمای مرکز یزد

سال‌ها در حوزه‌هاي مختلف مديريتي از جمله مدير توليد و قائم‌مقام مركز يزد فعال بوده و در سال‌هاي 78 تا 85 مديركلي صدا و سيماي ايلام و سمنان را در كارنامه خود دارد. وي از سال 85 مديركل مركز يزد است. در اين گفت‌وگو مروري داريم بر فعاليت‌هاي صدا و سيماي مركز يزد و ساز و كار رسانه در ايجاد همدلي و همگرايي اقشار مختلف مردم اين استان.

گرايش مردم به تلويزيون در طول دهه‌هاي اخير غيرقابل انکار است و با عنايت به تغيير ذائقه مخاطبين؛ رويکرد و تاثير‌گذاري تلويزيون قاعدتا تمايل بيشتري به اين رسانه ديده مي‌شود. اما به نظر مي‌رسد راديو از قدرت مانور بيشتري برخوردار است و با ساز وکارهايي که در اختيار دارد، به راحتي قادر به جذب مخاطب بيشتري است. اين امر نيازمند صرف وقت و هزينه معادل تلويزيون يا بيشتر از آن است .

استان يزد صاحب يکي از لهجه‌هاي شيرين است. آيا تمامي برنامه‌هاي صدا و سيماي مرکز به اين لهجه است يا خير؟

سعي بر اين بوده برنامه‌هايي که ويژگي‌هاي بومي داشته و از ارتباطات و خصوصيات بومي يزد بهره‌گيري مي‌کند با لهجه يزدي ارائه شود. برنامه‌هاي زنده بيشتر با اين رويکرد در صدا و سيما تهيه و پخش مي‌شود مانند برنامه‌هاي صبحگاهي و عصرگاهي، خانواده و شبانه، ولي بعضي از برنامه‌ها مانند کودک، اصل 44 قانون اساسي، ترافيک که کمتر لهجه يزدي به عنوان عنصر تعيين‌کننده دخالت دارد بدون لهجه است. استفاده مفرط از لهجه و به کارگيري آن در تمامي برنامه‌ها جاذبه آن را دچار خدشه مي‌کند. در بين گويش معيار، چند برنامه با لهجه يزدي است كه آن را برجسته و متمايز مي‌کند.

در سال جاري در حوزه توليدات نمايشي در ساختارهاي فيلم تلويزيوني، انيميشن، مستند و سريال چه طرح‌هايي براي اجرا داريد؟ اين طرح‌ها در چه مرحله‌اي هستند؟

در ساختار فيلم تلويزيوني، «پرواز در افق» در حال تصويربرداري است که تاكنون 50 درصد از تصويربرداري آن انجام شده، تله‌فيلم انتخاب در مرحله بازنويسي فيلمنامه است که در آينده نزديک پيش‌توليد آن آغاز مي‌شود. چند فيلمنامه تلويزيوني نيز در دست بررسي است. سريال شهردار که تدوين آن چندي پيش به اتمام رسيده به نام «بر بام شهر» آماده پخش از شبکه سراسري سيماست. سريال آرزوهاي بزرگ نيز در مرحله پيش توليد است که تصويربرداري آن تا قبل از سال 89 به ياري خدا به اتمام خواهد رسيد.

توليد انيميشن‌هاي بچه‌هاي شيرکوه در 13 قسمت 15 دقيقه‌اي پايان يافته و آماده پخش است. توليد انيميشن کشتيبان ايراني (2)‌ در 20 قسمت 10 دقيقه‌اي در مرحله دوبله و صداگذاري است که بزودي آماده پخش مي‌شود. سريال عروسکي باغ بنفشه در 26 قسمت 20 دقيقه‌اي مرحله تدوين را پشت سر مي‌گذارد که تا پايان بهمن قابل پخش از شبکه‌هاي سراسري است .

مجموعه تلويزيوني شهردار (بر بام شهر) که در فضايي کاملا بومي با بازيگران استان و لهجه يزدي تهيه شده قابليت پخش از شبکه هاي سراسري را دارد. طبق مذاکرات اوليه با مرکز سيماي استان‌ها و شبکه دوم اين سريال به احتمال قوي بعد از سريال حس مادري از شبکه دوم سيما يا در ايام نوروز پخش مي‌شود.

اصولا ريتم زندگي در شهرستان‌ها کندتر از تهران است به تبع آن آثار توليدي مطابق با روحيات مخاطب شهرستاني کندتر از آثار توليدي تهران است. اما در ارزيابي و مقايسه‌ آثار توليدي استان‌ها با تهران سنجيده مي‌شود و پيشنهاد مي‌شود که زمان سريال‌ها کوتاه‌تر شود تا از شبکه‌هاي سراسري پخش گردد. به عنوان مثال سريال حس مادري كوتاه شد و به 10 قسمت 40 دقيقه‌اي تبديل شده است. در مواردي مانند کندي ريتم منطقي، پذيرفتني و اصلاح‌پذيرتر است، اما نگاهي که به آثار توليدي استان‌ها مي‌شود در مقايسه با آثار شبکه‌هاي سراسري گلايه‌آميز است. در هر حال آنچه مي‌توان گفت اين‌كه ريتم كار در استان‌ها كندتر از تهران است و براي برطرف كردن آن زمان مي‌خواهد، البته فيلمنامه هم نقش مهمي دارد .

افزايش ساعات پخش شبکه‌هاي سيماي استاني و حجم زياد و برنامه‌هاي تاميني و تكراري، كيفيت برنامه‌ها را تحت تاثير قرار نداده است.

در شبکه تابان برنامه تکراري پخش نمي‌شود، چراکه با پخش برنامه تکراري مخاطب دچار زدگي مي‌شود. اما انتخاب هوشمندانه برنامه تاميني و پخش آن ميزان اقبال عمومي را بالا مي‌برد به همين دليل از برنامه‌هاي تاميني مناسب استفاده مي‌شود و از پخش برنامه‌هاي تکراري خودداري مي‌کنيم. با عنايت به اين‌که عمدتا تامين پخش، از مرکز سيماي استان‌ها تامين مي‌شود، چنانچه برنامه‌هايي که در شبکه‌هاي سراسري اصلا يا کمتر پخش شده در اختيار مراکز استان‌ها قرار گيرد، در جذب مخاطب موثر خواهد بود. الان رويكرد مراكز همان كارهاي نمايشي است.

در استان‌ها و از جمله يزد هنرمندان توانمند بومي در بخش نمايشي وجود دارد. در مراکز استان‌ها چون کار حرفه‌اي انجام نمي‌شود و سالانه درگير خلق آثار مختلف نيستند، اين هنرمندان اكثرا در نهادها و ادارات به کار مشغول هستند که بکارگيري اين افراد مشکلاتي به همراه دارد. بعلاوه ممکن است برخي از آنها در يک پروژه مورد نظر کارگردان نباشد و اين مسائل سد راه رشد و شکوفايي آنان است. در صورتي اين هنرمندان مي‌توانند رشد کنند که هر شب در مراکز سريال در حال پخش داشته باشند، مانند اتفاقي که در شبکه‌هاي سراسري مي‌افتد و دائم هنرمندان را درگير کار نمايشي مي‌کند. در يزد در زمينه بازيگري مشکل چنداني احساس نمي‌شود. اما در ارتباط باکارگرداني اينچنين نيست. کارگردانان غيربومي هم تسلط کافي به لهجه، فرهنگ و آداب رسوم جغرافياي يزد ندارند يا ترجيح مي‌دهند با بازيگران و عوامل خودشان كه عمدتا از تهران هستند كار كنند.

اولويت‌هاي استان در برنامه توسعه 5 ساله چيست؟ آيا متناسب با اين اولويت‌ها رسانه استاني برنامه‌ريزي خاصي كرده است؟

با عنايت به پتانسيل استان در زمينه‌هاي گوناگون از جمله موضوع و سوژه، لهجه، فرهنگ و آداب و سنن، فرهنگ عامه و ... اولويت مرکز در توسعه 5 ساله مي‌تواند تهيه و پخش سريال‌هاي دنباله‌دار 90قسمتي باشد که هر 3 ماه با طرح و برنامه جديد به روي آنتن برود. اين امر با کمک‌هاي مالي استان و مشارکت نهادها مي‌تواند صورت گيرد. البته نبايد از مستندهاي خوب كه زمينه‌هاي آن در يزد وجود دارد، غافل بود.

مرکز يزد در ساختارهاي مختلف از جمله مستند، انيميشن و آثار نمايشي تجربه‌هاي زيادي کسب كرده و کارهاي مختلف نمايشي را از شبکه‌هاي سراسري در گذشته تاکنون پخش كرده است، اما آنچه مهم است علاوه بر معماري زيبا، لهجه و ....؛ نيروي انساني کيفي است. در هر مرکزي چنانچه 2 يا 3 کارگردان نمايشي باتجربه و موفق باشد آنجا قطب کارهاي نمايشي خواهد شد اگر اين افراد مهارت خاصي در زمينه انيميشن يا عروسکي داشته باشند آن مراکز قطب آثار عروسکي و انيميشن خواهد شد. از طرفي اين افراد پس از چند سال و ساخت چند برنامه خوب با توجه به حجم کم توليدات و ميزان دستمزد، جذب تهران مي‌شوند و اين آفتي است که در اين زمينه وجود دارد .

شناسايي هنرمندان يک وجه قابل اعتناست که در مرکز صورت گرفته و صورت مي‌گيرد. ما الان هنرمندان بومي را با مشخصات كامل شناسايي كرده‌ايم و كم و بيش از وجودشان استفاده مي‌شود.

اما وجه ديگر اين موضوع، نبود زمينه کار به طور مستمر و دائمي است تا توانايي آنان به منصه ظهور برسد. از طرفي اين مساله نيازمند بودجه کافي است. در مرکز يزد آمادگي کامل براي ساخت و پخش سريال در طول سال وجود دارد، اما به طور معمول 4ميليارد تومان در طول يک سال هزينه در بر دارد که تامين آن از دغدغه‌هاي ماست.

هنرمندان استان و جوانان مستعد با مرکز همکاري و ارتباط دارند. ضمن اين‌که باشگاه جوان ـ که وابسته به مرکز است ـ به طور مستمر فعاليت داشته، نيروهاي جوان را آموزش داده و زمينه پرورش آنان را فراهم مي‌سازد. به عبارتي يكي از ارگان‌هايي كه كار آموزش را به عهده دارد، صدا و سيماست؛ رشته‌هايي مثل تصويربرداري، كارگرداني، نويسندگي، بازيگري و غيره. اين‌كه از اين ظرفيت بهره‌برداري مي‌شود يا خير همان‌طور كه عرض كردم بستگي دارد به اين‌كه در مراكز به طور مستمر كار شود. اين‌كه يكي دو تا سريال و به همين تعداد تله‌فيلم كار شود، نمي‌تواند همه هنرمندان استان را جذب نمايد. بايد به گونه‌اي باشد كه هر شب، سريالي از شبكه استاني پخش شود. آن وقت مي‌توان گفت كار حرفه‌اي است و هنرمندان زيادي درگير مي‌شوند.