یاد ایام کودکی با کارتون های قدیمی

خاطرات كودكي با كارتون‌هاي قديمي

سيماي كودك و نوجوان در ابتكاري جديد با نظرسنجي از بينندگان خود به پخش كارتون‌هاي مورد علاقه آنها مي‌پردازد كه اين كار حاوي نكات جالبي است؛

جهت مشاهده متن کامل خبر بر روی کلید ادامه متن کلیک کنید ....................

 

اول اين‌ كه ارتباط يك‌سويه و پروپاگانداي تلويزيون با مخاطبش به ارتباطي دوسويه و پويا تبديل مي‌شود و جعبه جادو را از حالت شيء بودگي درآورده و به موجودي زنده بدل مي‌كند كه گويي مي‌توان با آن گفتگو و مراوده داشت. دوم اين‌ كه مخاطبان به واسطه اين تعامل از گيرنده‌اي منفعل و كنش‌پذير به مخاطبي فعال و كنشگر بدل مي‌شوند كه مي‌تواند علايق و نيازهاي خود را از طريق تلويزيون محقق سازد و برآورده كند. سوم اين ‌كه اين روش فرصتي فراهم مي‌كند تا بسياري از مخاطبان بزرگسال نوستالژي دوران كودكي را تجربه كنند و با تداعي خاطرات آن دوره لذت ببرند.

بسياري از ما حال و هواي دوران كودكي را با همين كارتون‌ها و انيميشن‌ها بازسازي مي‌كنيم و برخي از اتفاقات و حوادث آن دوره را به ياد مي‌آوريم. اين مساله با روان‌شناسي احساسي انسان نيز سنخيت دارد چراكه يادآوري خاطرات گذشته بويژه دوران كودكي  براي وي شيرين است. گاهي با پناه بردن به آن زمان حال را فراموش كرده دمي فارغ از دغدغه‌هاي روزانه به خيال‌پردازي روزهاي رفته دل خوش مي‌كنيم، اما جالب‌ترين مساله‌اي كه در ارتباط با اين آيتم مي‌توان مطرح كرد اين است كه بسياري از مخاطباني كه كارتون‌هاي قديمي را درخواست مي‌كنند به نسل كودك و نوجوان امروز تعلق دارند.

اين ‌كه آنها به چه دليل و بنا به كدام تجربه قبلي خواهان پخش مجدد اين كارتون‌ها هستند كمي عجيب به نظر مي‌رسد البته بايد به اين مساله هم توجه داشت كه اگرچه اين برنامه به گروه سني كودك و نوجوان مرتبط است، اما طيف عظيمي از مخاطبان آن را بزرگسالاني تشكيل مي‌دهند كه از تماشاي آنها لذت مضاعفي مي‌برند.

به راستي چرا انيميشن‌هايي كه در دهه 60 و 70 پخش مي‌شد همچنان جذاب و دوست‌داشتني است و كودكان نسل جديد نيز با آن ارتباط خوبي برقرار مي‌كنند. چرا امروز با تحول و تنوعي كه در آيتم‌هاي برنامه كودك ايجاد شده، اما ديگر خاطره‌انگيز نيستند و خيلي زود فراموش مي‌شوند.

نسل جديد كودكان مثل گذشته نام و خاطره مشخصي از شخصيت‌هاي كارتوني و ماجراهاي آن ندارند. در حالي كه هنوز بسياري از ما برخي ماجراها و اتفاقات ريز برخي كارتون‌ها را به ياد داريم. البته اين موضوع نيازمند مطالعه و تحقيقات جامعه‌شناختي و روان‌شناسي است تا به دلايل علمي اين مساله بپردازد، اما دست كم به لحاظ رسانه‌اي مي‌توان به برخي از اين عوامل اشاره كرد.

كارتون‌ها و انيميشن‌هاي امروزي بيشتر به جلوه‌هاي كامپيوتري و تكنيكي تكيه دارد  در حالي كه كارتون‌هاي قديمي بيشتر داستاني و شخصيت محور بودند. همين صورت‌بندي داستاني موجب شده بسياري از قصه‌ها و شخصيت‌هاي كارتوني‌اش هنوز در ذهن ما باقي بماند.

برخي از آنها از چنان استحكام و جذابيتي برخوردار بودند كه در تبليغات‌هاي بازرگاني مارك لباس پوستر‌ها و برچسب‌هاي كتاب و انواع لوازم‌التحرير حك مي‌شدند هنوز هم در اسباب بازي فروشي ها، عروسك پلنگ صورتي به فروش مي‌رسد ولي كارتون‌هاي امروزي فاقد شخصيت‌پردازي موثر هستند.

دوم اين‌كه انيميشن‌هاي گذشته به داستان‌گويي و قصه‌پردازي به عنوان يك عنصر اصلي توجه مي‌كردند و بسيار دراماتيك بودند. اساسا كودك و به طور كلي انسان ميل روانشناختي به شنيدن قصه دارد و در فرهنگ ملي ما نيز قصه‌گويي داراي سابقه تاريخي است. در زمانه‌اي كه هنوز از تلويزيون و كارتون خبري نبود كودكان با همين قصه‌ها بزرگ مي‌شدند و شب به خواب مي‌رفتند.

انيميشن‌هاي گذشته هم وجوه سرگرم‌كننده و عناصر طنزپردازانه خوبي داشتند و هم موقعيت داستاني و دراماتيك به آن عمق بيشتري مي‌داد ضمن اين‌كه كودك را با واقعيت‌هاي زندگي آشنا مي‌كرد. چه بسا آثاري كه تماشاي آن به كودك مهارت‌هاي زندگي را مي‌آموخت و در رشد شخصيت و تربيت او موثر بود.

امروزه در روان‌شناسي و تعليم و تربيت به آموزش مفاهيم و مهارت‌هاي زندگي در بستر داستان و قصه بسيار تاكيد مي‌شود و يكي از ابزارهاي مهم آموزشي به حساب مي‌آيد. در واقع با پيشرفت و رشد تكنولوژي‌هاي ديجيتالي و جذابيت‌هاي بصري و ظاهري آن فرم بر محتوي غالب شده و انيميشن‌ها را از كاركردهاي ادبياتي و تربيتي خارج مي‌كند.

كودكان ما نياز دارند هم قصه بشنوند و هم با شخصيت‌هاي داستاني حتي كارتوني همذات پنداري كنند تا ضمن كودكي كردن ياد بگيرند كه چگونه بزرگ شوند. راز ماندگاري برخي كارتون‌هاي قديمي و شخصيت‌هاي آن در همين معني نهفته است. كودكان ديروز صرفا با تماشاي آنها سرگرم نمي‌شدند بلكه با قواعد بازي زندگي آشنا مي‌شدند.

سيدرضا صائمي

منبع :روزنامه جام جم

مطالب کاملتر و تخصصی تر در این رابطه را به زودی در سایت ایرانیان انیمیشن مشاهده فرمایید .......