نگاهی به مجموعه انیمیشن ایرانی دوستان جنگل 3

اولين موضوعي كه در ارتباط با اين مجموعه جلب‌توجه مي‌كند، طراحي شخصيت‌هاي آن است. حيوانات جنگل به صورت كاملا فانتزي طراحي شده‌اند. آنها تخت و فاقد بعد هستند به گونه‌اي كه تمام اجزاي چهره كنار هم و در يك طرف صورت قرار گرفته‌اند. خطوط در مجموعه‌ دوستان جنگل برخلاف بيشتر نمونه‌ها تنها خطي معمولي براي مشخص و جدا كردن عناصر و اجزا از يكديگر نيستند، بلكه خود به تنهايي ارزش بصري و گرافيكي بالايي دارند.

اين ارزش‌هاي گرافيكي در هر شخصيت از مجموعه به صورت مجزا نمايان بوده و در واقع بيانگر حضور طراحي قوي و با ذوق در عوامل مجموعه است. بعلاوه شخصيت‌ها كاملا ايراني هستند. نمونه خوب براي اثبات اين نكته شخصيت مادر موشي است كه با بستن چارقدي به كمر و روسري‌اي به سر، يادآور زنان سنتي و قديمي كشورمان است.

فانتزي بودن كاراكترها كمك بسياري به صميميت و محبوبيت آنها كرده است. حيوانات مجموعه دوستان جنگل، همان حيوانات محبوب و آشناي كودكان هستند، اما از آنجا كه طراحي متفاوت و زيبايي دارند در ذهن مخاطب كاملا تازه و نو به نظر مي‌رسند و چون پيچيدگي خاصي ندارند در عين تفاوت، از ذهن و ضمير مخاطب فاصله نگرفته و كاملا ساده و خودماني به نظر مي‌رسند، طوري كه ارتباط برقرار كردن با آنها آسان است. البته پرداخت دقيق شخصيت‌ها در كنار اين طراحي خوب كمك بسياري به بالا بردن توان كاراكترها در برقراري ارتباط با مخاطب كرده است. موشي، برفي، عينكي و بقيه شخصيت‌ها همه ويژگي‌هاي خاص خود را دارند. اين ويژگي‌ها برگرفته از خصوصيات كودكانه است. صداقت، صميميت و سادگي نمونه‌هايي از صفات وام گرفته شده از دنياي كودكان براي شخصيت‌هاي داستان دوستان جنگل هستند.

ارتباط خانوادگي نيز در اين مجموعه بسيار باورپذير و واقعي است. مادر موشي شباهت بسياري به مادران واقعي دارد با همان دنيا و دغدغه‌ها. البته اين كاراكترها از چاشني طنز نيز بي‌بهره نيستند؛ عنصري كه ويژگي‌هاي شخصيتي كاراكترها را براي نزديكي و برقراري ارتباط با مخاطب كامل كرده است.

ارتباط با مخاطب خردسال در عين سادگي از پيچيدگي‌هاي خاصي برخوردار است. استفاده از شخصيت‌هاي آشنا براي مخاطب، يكي از عناصري است كه مي‌تواند سازنده اثر را در جهت اهدافش براي نزديك شدن به مخاطب ياري رساند. در مجموعه دوستان جنگل نيز همان‌طور كه گفته شد از همين روش استفاده شده است. بعلاوه دغدغه‌ها و تمايلات شخصيت‌هاي داستان كاملا مطابق با نيازها و خواسته‌هاي مخاطب است، به طوري كه همراهي كودك با شخصيت‌ها در بيشتر موارد براي يافتن پاسخ پرسش‌هاي پيش‌آمده در مدت كوتاه سپري شده از عمرش است نه كشف دنياي جديد و سوالات دانشمندانه و متفاوت از زندگي روزمره. از اين‌رو اولين نياز مخاطب يعني دانايي، نسبت به احوالات خويش پاسخ داده مي‌شود تا او را آماده سوالات و نيازهاي بزرگ‌تري كند.

كودكان گوش شنوايي براي شنيدن انواع قصه‌ها و داستان‌ها دارند. همراهي با قصه به كودكان امكان مي‌دهد وقايع و موقعيت‌هايي را كه تشنه تجربه آن هستند، همراه با نكته‌هاي فراوان آموزشي و بي‌هيچ خطري بيازمايند و از اين طريق به دانش خود بيفزايند. وقتي قصه به شكل رايج براي كودك روايت مي‌شود او شخصيت‌هاي داستان را همان‌طور كه خود مي‌پسندد و باور مي‌كند در ذهنش مي‌آفريند و داستان را با توجه به تصورات ذهني خود پيش مي‌برد.

اين شرايط به او امكان انديشيدن به جزئيات و وقايع غيرقابل باور را نمي‌دهد و سبب مي‌شود كودك براحتي تمام روند داستان را بپذيرد. در حالي كه وقتي داستان در قالب انيميشن يا فيلم به مخاطب عرضه مي‌شود او با شخصيت‌ها و موقعيت‌هايي روبه‌رو مي‌شود كه ساخته و پرداخته اشخاص ديگري است و داستان از زبان آنها روايت مي‌شود. وقتي ما قصه را چنين به تصوير درمي‌آوريم در واقع بايد به تمام جزئيات ريزودرشت داستان هم بپردازيم، چراكه مخاطب فرصت كافي براي انديشيدن به تمام جوانب و نكات داستان را دارد، در غير اين صورت داستان براي مخاطب بي‌سر و ته و غيرقابل باور مي‌شود. اين نكته بخوبي در مجموعه دوستان جنگل مورد توجه قرار گرفته است.

مثلا در يكي از قسمت‌ها موشي گمان مي‌كند كه مادرش به واسطه به دنيا آمدن خواهر كوچك‌تر ديگر به او توجهي ندارد، مي‌بينيم تصورات موشي از به دنيا آمدن خواهر يا جزئيات رفتاري مادرش با چه دقتي پرداخت شده است. حال و هواي روحي موشي بسيار نزديك به روحيات كودكاني است كه در اين شرايط قرار گرفته‌اند؛ بنابراين مخاطب با نزديكي به شخصيت و درك و تجربه شرايط او براحتي پيام و نكته آموزشي داستان را دريافت مي‌كند و مي‌پذيرد.

تيتراژ آغازين مجموعه دوستان جنگل همراه با موسيقي و شعر مناسبي است كه در ضمن آن، شخصيت‌هاي داستان و خصوصيات آنها تا حدودي معرفي مي‌شود. اين تيتراژ خوب و پرانرژي در واقع آغازي است براي روايت ماجراي جذاب حيوانات جنگل. موسيقي شاد و كميك همراه با افكت‌هاي صوتي لازم در تمام طول داستان شنيده مي‌شود تا قصه را از يكنواختي و كسالت خارج كند. اين موسيقي كه ساخت آن به عهده سروش عابدي بوده است را مي‌توان يكي ديگر از نقاط قوت مجموعه دانست، زيرا كاملا متناسب با فضاي داستان و شخصيت‌هاي آن است. نه زننده و آزاردهنده است كه مانع ديدن تصاوير شود و نه منفعل و بي‌انرژي است كه اصلا شنيده نشود، بلكه كاملا منطبق بر تصاوير و حركات شخصيت‌هاست. افكت‌هاي صوتي كه در پس موسيقي شنيده مي‌شود نيز با دقت انتخاب شده است. صدا‌هاي پرندگان جنگل، جغد در شب يا چشمه و باد نمونه‌هايي از اين افكت‌هاي به كار رفته در مجموعه هستند.

قصه‌هاي مجموعه سادگي و صميميت خاصي دارند. اين قصه‌ها برگرفته از دنياي مخاطب كودك هستند و از اين‌رو در عين سادگي به دل مي‌نشينند. آموختن نكاتي كه كودك در طول شبانه ‌روز با آنها در ارتباط است، يكي از نيازهاي ضروري او تلقي مي‌شود. ذهن كودك با انبوهي از سوالات انباشته شده است كه صرفا از طريق پرس و جو و كنكاش قادر به يافتن پاسخ براي آنها نيست. كودك نيازمند است پاسخ بسياري از سوالات خود را ببيند نه اين‌كه فقط بشنود. اين مهم در انيميشن دوستان جنگل بخوبي رعايت شده است. نكات ظريف، ساده و دم‌دستي در اين مجموعه ابزاري است براي قصه‌پردازي. اين بهانه‌هاي داستاني براي اين‌كه قابليت آموزش هم داشته باشند بدقت در قالب داستان درآمده و شكل و شمايل عيني و ملموس پيدا كرده‌اند.

يكي از عوامل تاثيرگذار در برقراري ارتباط مخاطب با انيميشن، صداگذاري مناسب و ديالوگ‌هاي خوب است. در مجموعه دوستان جنگل برفي، موشي، خپل و ... همه از صداهايي برخوردارند كه كمك بسياري به تثبيت شخصيت آنها كرده است. در واقع اين صداها قسمتي از شخصيت آنهاست. اين نكته در انيميشن كوتاه و ساده‌اي همچون دوستان جنگل قابل توجه است. بعلاوه اين‌كه موضوع فقط به انتخاب صحيح صدا براي شخصيت‌ها ختم نمي‌شود، بلكه بيشتر آنها ديالوگ‌ها و تكيه‌كلام‌هاي خاص خود را دارند كه همراه با طنز و شوخي بيان شده و باعث محبوبيت شخصيت‌ها و ماندگاري آنها در ذهن مخاطب مي‌گردد.

مجموعه انيميشن دوستان جنگل، اكثر ويژگي‌هاي استاندارد براي تبديل شدن به يك انيميشن خوب و ماندگار را دارد. نكات رعايت شده در اين مجموعه پويانمايي از موارد مهم و ضروري است كه معمولا در انيميشن‌هاي توليد شده داخلي مورد غفلت واقع مي‌شوند. براي مثال مي‌توان به داستان‌پردازي اشاره كرد. اين موضوع مهم و اساسي در بيشتر مواقع سرسري گرفته مي‌شود و از همان ابتدا مانع برقراري درست ارتباط با مخاطب شده و از محبوبيت اثر مي‌كاهد، در حالي كه در انيميشن دوستان جنگل اين مساله بدقت مورد توجه قرار گرفته و مجموعه با روايت داستان‌هايي با جزئياتي دقيق، مخاطب را براي همراهي با خود ترغيب مي‌كند. رعايت همين نكات ساده اما ضروري و مهم است كه موجب شده مجموعه انيميشن دوستان جنگل يكي از نمونه‌هاي خوب و باارزش توليد شده در مركز فرهنگي هنري صبا به شمار بيايد كه در حقيقت يك سر و گردن از نمونه‌هاي مشابه خود بالاتر است.

نویسنده  : بهار عسگری ( قاب کوچک )

انتشار : سایت ایرانیان انیمیشن