نگاهی به مجموعه انیمیشن ایرانی قطره رنگی

اين شيوه شخصيت‌پردازي در متن خود يكي از آموزش‌هاي مهم را براي كودكان به همراه دارد. اين نكته كه به كودكان بياموزيم بدون هيچ‌گونه هراسي و با اعتماد به نفس كامل، رنگ‌ها را روي صفحه‌ كاغذ بگذارند و بتوانند از لابه‌لاي لكه‌هاي به‌وجود آمده رنگ‌ها، شخصيت‌ها و حيوانات مختلفي را بيابند، موضوع مهمي است كه در انيميشن قطره رنگي به آن پرداخته شده است.

شخصيت‌هاي اين مجموعه از غرغروي سبز گرفته تا سگ بنفش همه با روشي مشابه رنگ‌گذاري كودكان و يافتن شخصيت‌ها در رنگ‌ها طراحي شده‌اند. اين امر سبب خلق كاراكترهايي فانتزي شده كه نه تنها براي مخاطب بار آموزشي دارد، بلكه دوست‌داشتني و جذاب نيز هست. اين نكته يكي از نقاط مثبت مجموعه است و با توجه به نوع مخاطب خود، حتي در پايه و شالوده كار از مسائل آموزشي و تربيتي بهره گرفته است.

خيالپردازي يكي از عناصر پركاربرد در زندگي كودكان است. از اين رو ارتباط برقرار كردن با برنامه‌ها و انيميشن‌هايي كه خيالپردازي وجهه‌ پررنگ آنها محسوب مي‌شود، براي كودكان ساده‌تر است و جذابيت بيشتري دارد. قطره رنگي نيز انيميشني است پر از خيالپردازي. شخصيت‌هاي آن كه شباهت دوري با واقعيت دارند، قادر به انجام هر كاري هستند. سگ بنفش قصه با كمك گوش‌ها و دمش مي‌تواند براحتي پرواز كند يا شاخه‌اي گل راه مي‌رود و صحبت مي‌كند.

اين جذابيت‌هاي موضوعي در كنار جذابيت بصري مجموعه (به دليل رنگ و نور شفاف تصاوير) مخاطب را بدون ترديد براي دنبال كردن داستان ترغيب مي‌كند. وقتي كودكي با شهري مملو از موجودات عجيب اما آشنا روبه‌رو مي‌شود و براي كشف و شناسايي شخصيت‌هاي ديگر مجموعه تلاش كرده،‌ با علاقه بيشتري داستان را دنبال مي‌كند. بخصوص اين‌كه ديدن شهري اينچنيني با اين همه رنگ و لعاب يادآور نگاه كردن به جعبه دوست‌داشتني مداد رنگي است. اين عناصر بصري جذاب، نمونه‌‌هايي از مواردي هستند كه در انيميشن قطره رنگي مي‌توان به آنها اشاره كرد.

سادگي داستان در هماهنگي كامل با ساختار و طراحي مجموعه است. نريشن يا گفتار متن در برنامه احتمالا با توجه به نوع مخاطب انتخاب شده است. راوي، داستان ساده اما خوب مجموعه را با لحني مهربانانه براي مخاطب روايت مي‌كند و از آنجا كه داستان پيچيدگي و ابهام خاصي ندارد، براحتي قابليت گنجاندن نكته‌هاي آموزشي فراوان را در خود دارد. سازندگان نيز بخوبي از اين ظرفيت استفاده كرده‌اند و نكات آموزنده را با دقت در قسمت‌هاي مختلف داستان جاي داده‌اند.

يكي ديگر از موارد قابل توجه در اين مجموعه، بداعت و خلاقيت در طراحي و اجراي اثر است. تغيير هر صحنه و سكانس با حركت قلم‌مويي بزرگ روي تمام صفحه تصوير و گذاشتن رنگي نزديك به رنگ زمينه صفحه بعد صورت مي‌گيرد كه نظير آن در كمتر نمونه‌اي مشاهده مي‌‌شود.

انيميشن قطره رنگي فضايي سرخوشانه دارد. تمام شخصيت‌ها در بيشتر صحنه‌ها لبخند بر لب دارند. ابرهاي پنبه‌اي آسمان شهر و قطره‌هاي رنگي در كنار خورشيد زردرنگ در حال تماشاي شهر هستند. استفاده از خطوط منحني در طراحي همه شخصيت‌ها برحس شادي و نشاط آنها افزوده و ارتباط مناسبي ميان عناصر مختلف بصري مجموعه برقرار كرده است.

يكي از تكنيك‌هاي مهم در ساخت انيميشن استفاده از عنصر اغراق است. اگر شخصيت‌هاي كارتوني تفاوتي مشهود با نمونه‌هاي واقعي دارند، دليلش همين اغراقي است كه در تصاوير انيميشني وجود دارد. اين اغراق به چند شكل مختلف مي‌تواند انجام شود. اگر مقصود طنز باشد، عناصري از تصوير واقعي مورد توجه طراح قرار مي‌گيرند كه اغراق در آن‌ بر وجه كميك كار بيفزايد اما اگر فقط خيالپردازي مدنظر باشد، با شيوه‌اي از طراحي اغراق‌آميز مواجهيم كه نمونه‌اش را در انيميشن قطره رنگي مشاهده مي‌كنيم. يعني ابر و آسمان و درخت و حيوانات همگي به شكلي طراحي مي‌شوند كه فقط اشاره‌اي به صورت‌هاي واقعي دارند و جز آن، هرچه هست تخيل سازنده است كه كار خود را از طريق اغراق در تشابه ميان عناصر بصري پيش برده است. اين بزرگنمايي چون با عناصر ديگري همچون تشبيه و خيالپردازي همراه است، بيش از آن‌كه وجه كميك داشته باشد، مخاطب را از واقعيت پيراموني خود جدا كرده، او را با خود به دنيايي ديگر كه ساخته‌ ذهن انيماتور است مي‌برد.

دنياي شاد و رنگيني كه انيميشن قطره رنگي به تصوير مي‌كشد، دنيايي آرماني است كه در آن همه چيز مثل رنگين كمان است. هيچ رنگ خاكستري و تيره‌اي در تصوير وجود ندارد و تصاوير به نوعي تداعي‌كننده‌ نقاشي‌هاي شاداب و پر طراوت كودكان هستند. طراح شخصيت اين مجموعه براي رنگ‌آميزي شخصيت‌ها هيچ‌گونه محدوديتي كه برخاسته از واقعيات خارجي باشد نداشته و هرموجودي را هر طور كه خواسته، رنگ كرده است، درست مثل كودكان. سگ بنفش شخصيت اصلي اين انيميشن است. از جمله‌ آزادي‌هاي عمل سازنده در طراحي شخصيت‌هاي اثر اين است كه بر مبناي مطابقت با ذهنيت كودك انجام گرفته، نه براساس مطابقت با واقعيت نه چندان زيبا و دوست ‌داشتني بيروني.

اين‌كه شخصيت‌هاي يك انيميشن قطره‌هاي رنگي باشند، به خودي خود ايده‌ جذابي است كه امكانات فراواني را در اختيار سازنده قرار مي‌دهد. جدا از تناسبي كه اين ايده با نقاشي‌هاي كودكان دارد، وجه محتوايي و بار آموزشي بالايي هم در دل اين ايده پنهان است كه از جمله مي‌توان به فرهنگ‌سازي در كودكان براي روي آوردن به هنر بخصوص نقاشي و رنگ اشاره كرد و تأكيد بر اين اصل مهم است كه نقاشي‌ها و حتي لكه‌هاي رنگي براي خود جان دارند و زندگي مي‌كنند و نبايد به آنها بي‌توجه بود.

كودك در نتيجه‌ مواجهه با اين انيميشن و دل سپردن به دنياي خيال‌انگيز آن، با نگاه ديگري به رنگ‌ها كه مهم‌ترين داشته‌هاي دوران كودكي انسان‌ هستند، خواهد نگريست و مي‌تواند حتي با رنگ‌هاي يك كتاب تصويرسازي يا رنگ‌هاي مدادرنگي‌هاي خود حرف بزند و با بهره گرفتن از امكاناتي كه رنگ در اختيار او مي‌گذارد، دنياي منحصربه‌فرد خردسالي خود را در قالب نقاشي براي ديگران به نمايش بگذارد.

انيميشن قطره رنگي از كارگرداني هنري مناسبي نيز برخوردار است. نماها به اندازه هستند و بموقع به هم كات مي‌شوند، بدون هيچ‌گونه اتلاف وقت و فاصله‌ آزاردهنده‌اي كه از ريتم برنامه كم كند و از جذابيت آن براي مخاطب كودك بكاهد. توجه و تمركز اين انيميشن بر نماهاي نزديك، عامل ديگري است كه به درگيري بيشتر تماشاگر با شخصيت‌ها و رخدادهاي اثر كمك مي‌كند و ضمنا با موضوع كلي كار كه نزديك شدن به دنياي قطره‌هاي رنگي است، مناسبت دارد. در كارگرداني انيميشن قطره رنگي استفاده‌ مناسبي از نماهاي متحرك شده و اين خود تأثير مضاعفي بر پرتحرك شدن ريتم برنامه گذاشته است.

در مجموع مي‌توان گفت انيميشن‌هايي چون قطره رنگي نه فقط مخاطب خردسال را پاي تلويزيون نگه مي‌دارد و او را سرگرم مي‌كند بلكه به شكلي عميق در لايه‌هاي پنهان ذهن او اثر مي‌گذارد و پيام مدنظر سازنده را به گونه‌اي كاملا ضمني و غيرمستقيم به او القا مي‌كند و اين همان بهترين روش آموزش به كودكان در قالب يك برنامه‌ تلويزيوني است.