منوی اصلی
|
مطالب تصادفی
[ گزارش اختصاصی ]
نظرسنجی
آخرین ارسالها
گروه یاهو
Ads 2
|
ابراهيم فروزش در مناسبات سينماي ايران جايگاه بسيار محترمي دارد. اين اعتبار و احترام از يك سو به آثار اين فيلمساز چه در حوزه فيلم كوتاه و مستند و انيميشن و فيلمهاي بلند معطوف است . متن کامل در ادامه... درباره فيلم «خمره» ساخته ابراهيم فروزش
ابراهيم فروزش در مناسبات سينماي ايران جايگاه بسيار محترمي دارد. اين اعتبار و احترام از يك سو به آثار اين فيلمساز چه در حوزه فيلم كوتاه و مستند و انيميشن و فيلمهاي بلند معطوف است و از سوي ديگر ناظر به سالهايي است كه بخش سينمايي كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان را مديريت ميكرد و در اين مقطع كانون بهترين آثار سينمايياش را عرضه كرد. در سالهاي اخير پس از يك دوره وقفه، فروزش مجددا فعاليتهاي سينمايياش را به شكل مداوم از سر گرفته است كه هر سال در جشنواره فجر يكي از آثارش را شاهد هستيم. بسياري بهترين فيلم بلند او را همان اولين ساختهاش يعني فيلم كليد ميدانند كه در عين روايتگويي ماجرايي كودكانه، قابليت تاويل فراوان نيز درخصوص مسائل پيراموني اجتماعي زمانه خودش را داشت. اما جدا از كليد يكي ديگر از مهمترين آثار او فيلم خمره است كه براساس د استاني از هوشنگ مراديكرماني اقتباس و ساخته شده است.
خمره در سال 1371 با بازي بهزاد خداويسي و جمعي از اهالي روستاي مهريز يزد ساخته شد. اين فيلم در بسياري از محافل جشنوارهاي با تحسين مواجه شده است، كما اين كه خود كتاب مراديكرماني هم در دنياي ادبيات كودك داراي اعتبار زيادي برشمرده شده است. داستان فيلم از آن جا شروع ميشود كه خمره آب يك مدرسه روستايي كويري كه تنها داراي يك معلم است ترك ميخورد و نياز به تعمير پيدا ميكند. در روستا كسي به جز پدر يكي از دانشآموزان به نام قنبري توانايي انجام اين كار را ندارد كه البته او هم درگير كارهاي مزرعهاش است و در بدو امر از پذيرش اين امر سر باز ميزند. قنبري كه خودداري پدرش را از تعمير خمره ميبيند از فرط شرم و خجالت از مدرسه فرار ميكند. معلم و دانشآموزان او را به مدرسه برميگردانند و سرانجام مرد قبول ميكند كه اين كار را انجام دهد. در اين ميان بچهها بر سر آوردن تخممرغ ـ به عنوان دستمزد تعمير ـ با خانوادههايشان اختلاف و درگيري پيدا ميكنند كه اين ماجرا به نابساماني بيشتر اوضاع منجر ميشود و خمره هم وضعيتش بلاتكليف باقي ميماند و حتي ديگر تعميرش هم چارهساز نميشود و نياز به خمرهاي جديد پيدا ميشود. يكي از زنان روستا به نام خاور در روستا به راه ميافتد و با وجود مخالفتهاي ديگران اقدام به جمعآوري كمكهاي نقدي و غيرنقدي مردم ميكند و پسرش را راهي شهر ميكند تا خمرهاي جديد بخرد. مردم ابتدا گمان ميكنند معلم روستا با خاور تباني كرده است تا كمكهاي جمعآوري شده را به جيب خودش بريزد و همين تهمت باعث ميشود معلم قهر كند و تصميم به ترك روستا بگيرد. اما درست وقتي ميخواهد از روستا برود مردم منصرفش ميكنند و سرانجام خمره نو هم وارد روستا و مدرسه ميشود.
منبع اقتباس فيلم خمره همچون ساير نوشتههاي مرادي كرماني داستان روان و سرراست و نسبتا بيپيرايهاي دارد. تم داستان بر مبناي عناصري از قبيل فقر و فرهنگ بسته روستا و پيامدهاي آن مانند غيبت و تهمت و شايعهپراكني و بخلورزي و واگرايي و ... و نيز مقابله با اين مشكلات طبيعي و اقتصادي و فرهنگي از طريق همياري و تعاون شكل گرفته است و قالب آن هم باز مثل اغلب نوشتههاي مراديكرماني بستري طنزآميز بر حسب موقعيتهاي ناهمساز (شكستن متوالي خمرهها، حيرت معلم از فضاي فرهنگي و رفتاري روستا، نظمگريزيهاي ناشي از فقر و كمبود امكانات) دارد. فيلمنامهاي كه فروزش بر مبناي اين داستان نوشته است از بسياري از جهات با داستان همخواني كامل دارد و حتي در برخي از فصلها انطباقي نعل به نعل با منبع ادبياش هست طوري كه انگار صفحاتي از داستان به مثابه فيلمنامه مورد استفاده قرار گرفتهاند. مانند صحنهاي كه معلم مچ يكي از دانشآموزان به نام كاظمي را ميگيرد كه در جيبش تير و كمان پنهان كرده است، اما تغييراتي كه در تبديل داستان به فيلمنامه اعمال شدهاند برخياش به بهتر شدن اثر انجاميده است و برخي نيز كاركردي معكوس يافته است. اين تغييرات خود شامل چند دسته هستند.
اولين تغييرات شامل موارد حذفياند. داستان فيلم از متن قصه كوتاهتر به نظر ميرسد كه دليلش هم كنار نهادن برخي از قسمتهاي حاشيهاي بوده است. برخي از حذفيات به جهت آن كه شامل داستانهاي فرعي نه چندان مرتبط با داستان بودهاند موضوع فيلم را روانتر ساختهاند و از زيادهگويياش كاستهاند. مثل حكايتي كه محمود درباره خسيس بودن پدربزرگ عباسعلي تعريف ميكند يا داستانسرايي يكي از دانشآموزان درباره انجير خوردن شغالها يا كل فصل زالو كه وجودش در داستان عملا يك زائده آشكار است. كنار گذاشتن فصل مربوط به خمره عموجان و مشكل رحيم نيز از همين دست است بويژه آن كه تحول ناگهاني عموجان درخصوص بخشيدن خمره به مدرسه و نگرفتن غرامت شكستن آن چندان متناسب با بافت ماجرا نيست.
برخي از حذفها به قصد ايجاز از طريق ادغام چند فصل در يكديگر شكل گرفته است. مثلا در كتاب چند صفحه به اين مطلب اختصاص يافته است تا معلم از دانشآموزان ميخواهد فردا صبح با خود نان به همراه آورند؛ اما در فيلم همين موضوع صرفا از طريق يك ديالوگ ساده و كوتاه در فصل گفتگوي معلم و محمود مطرح ميشود كه تاثير تعليقآميزتري هم دارد؛ اما برخي از حذفيات كه معلوم است صرفا به خاطر طولاني نشدن داستان فيلم انجام گرفتهاند، موجب مخدوش شدن برخي از جنبههاي شخصيتپردازي و دراماتيزه كردن ماجرا شده است. مثلا در كتاب پدر قنبري در مقابل اصرار فرزندش مبني بر تعمير خمره عصباني ميشود و به او سنگ پرتاب ميكند؛ ولي لحظاتي بعد به بچه پول ميدهد و او را نوازش ميكند كه همين فرآيند از تلطيف ماجرا و تعديل شخصيت خشن پدر نقش موثري ايفا ميكند؛ اما اين جزء دوم در فيلم نيامده است كه باعث شده شخصيت پدر تكبعدي ترسيم شود. همچنين در متن كتاب قنبري با پولي كه پدر داده است، حلوا ميخرد و هنگام خوردنش از تصور اين كه اگر پدر براي درست كردن خمره به مدرسه ميآمد، احساس شعف و غرور ميكند؛ اما اين حس كودكانه هم كه باعث برانگيختن عواطف سمپاتيك مخاطب به شخصيت او ميشد، عملا با آن حذف شكل نگرفته است؛ اما مهمترين حذفهايي كه باعث لطمه به متن فيلم شده است، كنار گذاشتن فصلهاي انتهايي آن است كه شامل موضوعاتي از قبيل شكسته شدن خمره خريداري شده از شهر، حضور بازرس در روستا و آورده شدن خمره از طرف وزارت آموزش و پرورش در آستانه تعطيلي تابستان است و نيز جملات پاياني كتاب كه نشان ميدهد كل اين داستان از زبان معلم براي خانوادهاش تعريف شده است. اين موضوعات از يك طرف ظنزآميز بودن قالب قصه را تقويت ميكند و از طرف ديگر با ايجاد حس صميميت بين معلم و خانوادهاش، نزديكي مخاطب به اثر را بيشتر برميانگيزد و همچنين از ديگرسو حضور بازرس در روستا بر موقعيت شغلي و اقتصادي معلم تاكيد بيشتري ميكند كه اينها هيچكدام در فيلم نيست.
تغييرات ديگر مربوط به افزودههاي فيلمساز نسبت به اصل قصه است. فروزش البته تقريبا چيزي به كار مراديكرماني نيفزوده است بجز يك مورد مربوط به چوپان روستا، در كتاب دو چوپان در روستا هستند كه فروزش موقعيت مختلف آنها را در يك چوپان خلاصه و جمع و جور كرده است تا با كنار نهادن چندگانگي بيجهت اين بعد از داستان، روند منسجمتري را خلق كند كه البته موفق هم شده است و اين از امتيازهاي فيلم نسبت به قصه است.
اما يكسري تغييرات ديگر در فيلم نسبت به داستان به چشم ميخورد كه شامل جابهجاييهاست، يعني نه چيزي حذف شده است و نه چيزي اضافه. بلكه ترتيب و توالي روايي و وقوعشان توسط فروزش تغيير يافته است، مثل روايتهاي كوتاهي كه از خانواده دانشآموزان در مورد فراهم آوردن خاكستر و آهك و تخممرغ آمده است (و اين روايتها در كتاب چقدر شبيه به تدوين موازيدر سينماست) يا جابهجايي فصل افتادن محمدعلي در جوي با فصل ترك برداشتن مجدد خمره، شايد مهمترين جنبه اين جابهجاييها مربوط به منطقهاي باشد كه داستان در آن ميگذرد، كتاب ماجراي روستايي در حوالي كرمان را بازگو ميكند و فروزش اين ماجرا را به روستاهاي يزد تغيير مكان داده است. پویانمایی انیمیشن بهزاد خداویسی هوشنگ مرادی کرمانی
ارسال شده در مورخه : دوشنبه، 23 فروردين ماه، 1389 توسط animation
 مرتبط باموضوع : برگزاری نهمین دوسالانه کاریکاتور [ پنجشنبه، 24 ارديبهشت ماه، 1388 ] 327 مشاهده
جزئیات شرکت در مسابقه طراحی کاریکاتور [ يكشنبه، 5 مهر ماه، 1388 ] 952 مشاهده
مقاله جدید : نگاهی به انیمیشن خارجی گروه نانو [ چهارشنبه، 4 خرداد ماه، 1390 ] 277 مشاهده
انتقاد کاتوزیان از عملکرد صداوسیما در ماه رمضان [ يكشنبه، 6 شهريور ماه، 1390 ] 57 مشاهده
بخش انیمیشن در پردیس بین المللی کیش [ شنبه، 20 تير ماه، 1388 ] 391 مشاهده
برای استفاده از سرویسهای مخصوص کاربران عضو فرم عضویت را تکمیل نمائید . |
امتیاز دهی به مطلباشتراک گذاري مطلب
|
